Evde elektrik kesintisi olduğunda önce çevrenizin güvenliğini kontrol edin; ardından buzdolabı ve dondurucunun kapaklarını kapalı tutup telefon gibi temel ihtiyaçları planlayın. İlk saatte amaç, arızayı tehlikeli biçimde gidermeye çalışmak değil, kesinti boyunca güvenle hareket etmek ve gereksiz kayıpları önlemektir.
Elektrik kesintisi başladığında ilk 10 dakika
Önce kesintinin yalnızca evinizde mi, yoksa binada ve çevrede de mi olduğunu anlamaya çalışın. Güvenliyse koridora veya pencereden dışarı bakarak çevrede ışık olup olmadığını kontrol edin; asansöre binmeyin. Apartman ortak alanlarında da elektrik yoksa yöneticiye haber vermek, kesintinin kapsamını anlamanıza yardımcı olabilir.
Evde yalnızca bazı lambalar ya da prizler çalışmıyorsa sorun tek bir devreyle ilgili olabilir. Elektrik panosunu açmanız gerekiyorsa elleriniz ve zemin kuru olsun; hasarlı, ıslak veya kıvılcım çıkaran ekipmana dokunmayın. Yanık kokusu, duman, çıtırtı ya da aşırı ısınma fark ederseniz panoya müdahale etmeyin. Tehlike varsa ortamdan uzaklaşın ve acil yardım isteyin.
Önce ışık ve güvenli hareket
Telefon feneri kısa süreli kontrol için işe yarar; ancak pilini korumak için odaları aydınlatmada el feneri veya pilli ışık kullanın. Mum yakacaksanız perde, kâğıt ve kumaşlardan uzağa, devrilmeyecek sağlam bir yüzeye koyun; odadan çıkarken söndürün. Çocukların ve evcil hayvanların açık alevlere erişmesini önleyin.
Merdiven ve koridor gibi geçiş alanlarını aydınlatın, yerdeki kablo ve eşyaları kenara alın. Elektrikli cihazların fişlerini, özellikle hassas elektroniklerin ve ısı üreten cihazların fişlerini çekmek, enerji geri geldiğinde oluşabilecek dalgalanmalara karşı tedbir sağlar. Buzdolabı gibi kapalı kalması gereken cihazları ise sırf fişini kontrol etmek için açıp kapatmayın.
Elektrik kesintisi boyunca buzdolabını kapalı tutun
Buzdolabı ve dondurucunun kapaklarını gereksiz yere açmayın. Kapak kapalı kaldıkça içerideki soğuk daha uzun süre korunur; her kontrol, sıcaklığın daha hızlı yükselmesine yol açabilir. Yiyecekleri başka bir yere taşımak için acele etmek yerine kesintinin ne kadar süreceğine dair güvenilir bilgi bekleyin.
Kesinti uzarsa, kolay bozulan gıdaları değerlendirmeden önce güvenli saklama koşullarının korunup korunmadığını düşünün. Görünüşü veya kokusu normal diye bir yiyeceğin güvenli olduğunu varsaymayın; tadına bakarak da kontrol etmeyin. Şüphe varsa tüketmemek daha güvenlidir. Elektrik geldiğinde yiyecekleri tek tek inceleyip, durumu belirsiz olanları ayırın.
Telefonu ve temel ihtiyaçları planlayın
Telefonu yalnızca gerekli aramalar ve kesinti bilgilerini kontrol etmek için kullanın. Ekran parlaklığını azaltın, kullanılmayan uygulamaları kapatın ve pil tasarrufu özelliğini açın. Şarj için taşınabilir bir cihazınız varsa, onu sırf elinizde bulunduğu için hemen tüketmek yerine ne kadar pil kaldığını ve telefonun ne zaman gerekebileceğini hesaba katın. Taşınabilir şarj cihazı seçerken kapasite ve bağlantılara dikkat etme rehberi, bu tür bir cihazı önceden değerlendirmenize yardımcı olabilir.
Evde düzenli kullanılan ilaç, bebek maması veya başka bir özel ihtiyaç varsa, kesintinin bunların saklanmasını ya da kullanımını etkileyip etkilemediğini kontrol edin. Gereken malzemeleri karanlıkta aramak zorunda kalmamak için bir yerde toplayın. Evde oksijen cihazı veya elektriğe bağlı başka yaşamsal ekipman kullanılıyorsa, önceden belirlenmiş yedek planı uygulayın ve ihtiyaç halinde sağlık desteğine başvurun.
Kesintinin kaynağını güvenli biçimde araştırın
Elektrik kesintisi yalnızca evinizdeyse sigortaların durumuna bakabilirsiniz; ancak panoda hasar, su teması veya yanık belirtisi varsa müdahale etmeyin. Kesinti bina genelindeyse elektrik dağıtım şirketinin resmî arıza ve duyuru kanallarından bilgi alın. İnternette doğrulanmamış saat bilgilerini kesin kabul etmeyin; tahmini süre değişebilir.
Jeneratör kullanmanız gerekiyorsa kapalı alan, garaj, balkonun kapalı bölümü veya pencere yakını uygun değildir. Motorlu jeneratörler egzoz gazı nedeniyle açık havada ve yaşam alanlarından uzakta çalıştırılmalıdır. Jeneratörü ev tesisatına gelişigüzel bağlamak elektrik çarpması ve yangın riski doğurabilir; bağlantı için yetkin bir elektrikçiden destek alın.
Elektrik kesintisi bir saati aşarsa
Bir saat sonunda hâlâ elektrik yoksa telefon pilini ve evdeki aydınlatmayı yeniden gözden geçirin; gereksiz cihaz kullanımını sürdürmeyin. Özellikle sıcak veya soğuk hava koşullarında evin iç ortamını, çocukların, yaşlıların ve özel ihtiyaçları olan kişilerin durumunu takip edin. Koşullar güvenli değilse daha uygun bir yere geçme seçeneğini değerlendirin.
Elektrik geldiğinde bütün cihazları aynı anda çalıştırmayın. Önce aydınlatma ve gerekli cihazları kontrol edin; yanık kokusu, duman veya olağan dışı ses varsa ilgili cihazı kullanmayın. Kesinti sırasında fişini çektiğiniz elektronik eşyaları da hasar belirtisi yoksa sırayla yeniden bağlayın. Güvenliği tehlikeye atan bir arıza belirtisi devam ediyorsa elektrikçiye başvurun.
